Publicatie > Deel III: Voorbereiden op de toekomst > Scenario's
Communicatietechnologie (CT) stelt gespecialiseerde werknemers in staat om in virtuele teams samen te werken. Bijgevolg nemen bedrijven specialisten van over de hele wereld in dienst.
Specialisten hebben baat bij persoonlijke interactie met hun medespecialisten. Samen met een aantrekkelijke leefomgeving bepaalt dat hun keuze om te wonen in kleine gespecialiseerde steden.
De sterk concurrerende omgeving stelt hoogopgeleide specialisten in staat om hoge inkomens te verdienen. De toppresteerder van vandaag kan echter worden ingehaald door de opkomende toppresteerder van morgen. De lonen van laagopgeleide werknemers staan onder neergaande druk door mondiale concurrentie. De TT-wereld ziet zich gesteld voor de paradox van een grote vraag naar bescherming en herverdeling bij een beperkt aanbod.
Het relatieve voordeel van Nederland en andere Europese landen is gelegen in de zakelijke dienstverlening. Industriële activiteiten zullen grotendeels naar Azië verhuizen.
In een CC-stad bundelen specialisten van over de hele wereld hun krachten bij innovatie, ontwerp en productie. Deze mondiale verdeling van taken berust vooral op efficiënte en relatief goedkope communicatietechnologie, die de intensieve coördinatie tussen alle stappen in het productieproces mogelijk maakt.
Steden ontwikkelen zich tot clusters van gespecialiseerde activiteiten. De hoofdzakelijk door de wetenschap gedreven uitbreiding van bio- en nanotechnologie vereist nauwe samenwerking tussen onderzoekers in universiteiten en bedrijven.
De welvaart van deze steden kan worden bedreigd als andere steden de relatieve voorsprong aanvechten of overnemen. Inkomensniveaus kunnen dus substantieel verschillen tussen centra en tussen een bepaald centrum en zijn achterland. Er bestaat ook aanzienlijke inkomensongelijkheid binnen de steden, omdat de grote CC’s om een grote verscheidenheid van ondersteunende taken vragen.
Nederland kan plaats bieden aan een paar van dergelijke clusters waarin het een relatieve voorsprong heeft. Nederlandse CC-steden zouden zich bijvoorbeeld kunnen specialiseren in hoofdkantoren van ondernemingen, waterbeheer en -techniek, biomassatechnologie, medische techniek, creatieve werkzaamheden of logistieke dienstverlening.
Kennis bevindt zich grotendeels in de hoofden van de generalistische werknemers van het land in combinatie met de gegevensbanken en andere IT-toepassingen van bedrijven. De IT-systemen stellen bedrijven in staat om gedifferentieerde producten te produceren, die tegemoetkomen aan de verschillen in lokale vraag.
De activiteiten van werken en leven verspreiden zich over de ruimte. Bedrijven profiteren weinig van het feit dat ze dicht bij elkaar gevestigd zijn. Daarom wenden bedrijven zich af van grote steden en vestigen ze zich in middelgrote steden. Deze steden bieden particuliere en publieke diensten van hoge kwaliteit en aangename leefomstandigheden voor hun werknemers.
EE vertegenwoordigt een wereld met weinig inkomensgroei en bescheiden inkomensverschillen. Omdat de technologische vooruitgang minder groot wordt en aanzienlijke welvaart naar de leveranciers van grondstoffen vloeit, groeit het besteedbare inkomen slechts bescheiden.
Middelgrote steden in het oosten en zuiden van Nederland komen tot bloei, voortbouwend op hun sterke posities op gebieden als de creatieve industrie, agrarische dienstverlening, gezondheidsproducten, mode en ontwerpen. De economische activiteit in de Randstad blijft op peil, omdat Nederland haar positie in het vervoer van eindproducten door heel Europa heen behoudt.
In MM komen de bio- en nanotechnologieën tot een doorbraak. Hun enorme complexiteit vereist uitgebreide onderzoeksfaciliteiten en een hoge mate van stilzwijgende kennisuitwisseling binnen grote bedrijven om voldoende potentie te scheppen voor het ontwikkelen van verhandelbare toepassingen.
Metropolen trekken bedrijven en mensen aan. In metropolen vinden bedrijven vertrouwde zakenpartners, kenniscentra, een groot aanbod van generalistische werknemers en vele consumenten. Mensen verhuizen naar een MM-stad om de beste baan uit te kiezen, interessante relaties op te doen en te profiteren van een aantrekkelijk aanbod van culturele en recreatieve diensten.
Waar de metropool bloeit, stagneert de periferie. De metropool trekt alle zeer productieve bedrijven en hoger opgeleide mensen aan. De inkomensongelijkheid is groot, zowel binnen de metropool als tussen de metropool en de periferie.
Nederland staat voor de uitdaging of het groot genoeg is om een metropool te huisvesten. Gezien de schaal en de reikwijdte van MM-steden bestaat er de kans dat dit onmogelijk is. In dit geval wordt Nederland als geheel een periferie. Naburige Europese metropolen zouden alle hoofdkantoren van ondernemingen, onderzoekscentra en getalenteerde mensen aantrekken.
